Blachodachówki

Jedną z podstawowych cech konstrukcji współczesnych budynków jest lekkość zastosowanych technologii i w porówna niu do dotychczasowych standardów - zachowanie podwyższonych wymagań użytkowych. Niemal każdy szczegół konstrukcji ścian i stropów zawiera takie rozwiązania, a zwłaszcza dach, gdyż jest to ważna część budynku - wieńczy jego bryłę oraz spełnia funkcje ochronne i estetyczne budowli. Zastosowanie blachodachówki na pokrycia radykalnie obniża jego ciężar.

Szwedzi jako pierwsi na świecie zastosowali blachy na dachy. Dlatego w terminologii funkcjonuje potoczne określenie "blachodachówki szwedzkie". Ten typ pokryć różni się między sobą rodzajem materiału, kształtem grubością modułów i głębokością tłoczenia. Producenci stale dążą do wytwa rzania wyrobów jak najlżejszych, o dużej trwałości i wytrzymałości mechanicznej.
Blacha łatwo zmienia swe wymiary, rozszerza się (przy wysokich temperaturach) i kurczy (przy ni skich). Czynniki termiczne które działają na płaskie arkusze mogą prowadzić do deformacji i uszko dzeń powłoki. W konsekwencji tworzą się na niej ogniska korozji. Aby zminimalizować te zjawiska na blasze przeprowadza się fabrycznie tzw. profilowanie powierzchni, które sprężynuje i dzięki temu nie dochodzi do odkształcenia płaszczyzny. Wyprofilowana blacha zwiększa ponadto swą odporność na działania sił zewnętrznych, zwłaszcza na wiatr i uderzenia.

Drugim sposobem eliminowania niekorzy stnych zmian wielkości powierzchni ochronnych jest wytwarzanie arkuszy o mniejszych formatach czyli blachodachówek. Nowoczesne blachy mają system kilku zabezpieczeń podnoszących trwałość użytkową. Nośna część, tzw. rdzeń, to najczęściej walcowana stal, bądź aluminium. Blachy profilowane zabezpieczane są ocynkiem, lakierami akrylowymi, poliestrowo-silikonowymi, polifluorowinylidonowymi, albo opatento wanymi powłokami ochronnymi. Zwiększa to odporność na korozję, działania promieni UV, a także zarysowania i uszkodzenia powstające na skutek uderzeń kamyków, szyszek itp. Zauważa się tendencję odchodzenia od stosowania powłok akrylowych jako zabezpieczeń anty korozyjnych (z uwagi na ich miękkość i łatwość zdrapania) na rzecz odporniejszych (w tym także na UV) zabezpieczeń poliestrowych.

Niektóre blachy zabezpieczane są od spodu powłoką chroniącą je przed skroplinami pary wodnej, którą tworzy warstwa wchłaniająca i magazynująca wilgoć aż do momentu, gdy wentylacja zapewni możliwość osuszenia. Grubości powłok, w zależności od ich rodzaju, stanowią rząd wielkości 25-200 µm. Od jakości ich wykonania zależy trwałość i estetyka pokrycia dachowego. Powłoki muszą odizolować stalową blachę od czynników powodujących jej degradację (korozję) w różnych warunkach klimatycznych. To właśnie z uwagi na rodzaj powłok ochronnych niektóre blachodachówki nadają się do stosowania w klimacie arktycznym, inne - w wilgotnym, jeszcze inne - dobrze znoszą warunki tropików. Nad morzem i terenach o dużej wilgot ności powietrza i zasoleniu, lepiej stosować blachy z rdzeniem aluminiowym. Blachy stalowe produ kowane są najczęściej z taśmy stalowej walcowanej na zimno i ocynkowanej ogniowo. Powleka się ją warstwą pasywacyjną, gruntuje i nakłada warstwę kolorowej farby typu "poliester" lub "plastisol". Dobór powłok zależy od zewnętrznych warunków środowiskowych. W procesach produkcji blachę poddaje się zabiegom profilowania na giętarkach i formuje w arkusze.

Ważną zaletą pokryć blaszanych jest lekkość. Dla porównania: ciężar powierzchni 1 m2 dachu ułożonego z tradycyjnych dachówek ceramicznych wynosi 45 kg (jedna tylko dachówka waży ok. 3 kg), zaś ciężar 1 m2 blachodachówki miedzianej bądź stalowej przy grubości rdzenia 0,5 mm - ok. 5 kg, cynkowej - ok. 4 kg, zaś blachy aluminiowej - tylko 1,6-2,9 kg.

Stosowanie blachodachówek znacznie obniża koszty budowy dachu, co uzyskuje się poprzez:

*** prostszy niż przy dachówkach ceramicznych montaż;
*** odejście od tradycyjnego odeskowania połaci dachu
      (jak przy dachówce ceramicznej)i tzw. drewnianego rusztu
      (zmniejsza to zużycie drewna używanego w konstrukcji dachowej);
*** istotne zmniejszenie ciężaru dachu.

Lekkie blachodachówki można montować nie tylko na nowych konstrukcjach dachowych, ale także na osłabionych upływem czasu remontowanych podłożach. Wymierną korzyścią są też niższe koszty transportu.

Artykuł został pierwotnie opublikowany w miesięczniku "Izolacje", w numerze 2/2002